WSNP – De ondernemershel op aarde.

Dit artikel heb ik geschreven naar aanleiding van de tendens om de Wet Schuldsanering Natuurlijke Personen aan te bevelen als oplossing voor financiële problemen. Feit is dat maar weinigen weten wat de WSNP voor de saniet (want zo noem je iemand die tot het gedrocht is toegelaten) nu werkelijk betekent. Zelfs professioneel betrokkenen zoals bewindvoerders hebben geen idee wat de impact is op het dagelijks leven van de saniet en tot welke schokkende psychische, emotionele en zelfs fysieke schade de saneringsperiode van drie jaar kan leiden. In het onderstaande relaas ga ik uit van de WSNP situatie voor ondernemers. Niet van consumenten die met een lening of twee teveel Dirk Scheringa hebben gesponsord.

“Iedere HEAO MER-muts die een cursus volgt mag zich bewindvoerder noemen. En dat is dan ook wat je zult aantreffen: een 25-jarige schoolverlater die jou gaat vertellen dat je het allemaal niet zo slim hebt aangepakt. Tien tegen één dat ze Miranda of Lonneke heet en dochter is van een apotheker – iemand die afgestudeerd is en toch winkelier is geworden (vrij naar Youp). En Miranda heeft gekozen voor HEAO MER omdat ze “daar alle kanten mee op kan”. En dat blijkt handig voor Miranda als ze na een half jaar uiteindelijk toch zwicht voor de onmetelijke status en Toyota Yaris van de zaak die het vak van TempoTeam intercedente met zich mee brengt.”

Een faillissement heb je zo aan de broek hangen. Ik heb ondernemers gesproken die zijn belazerd door hun klanten of compagnons. Ondernemers waarbij een futiliteit de katalysator was van een reeks gebeurtenissen die een gezond bedrijf binnen drie maanden tot schroot reduceerden. Gevallen waarbij een wraakzuchtig ex-personeelslid met een hele goede rechtsbijstandsverzekering de ondernemer blut heeft geprocedeerd. Boekhouders die in minder geciviliseerde landen standrechtelijk geëxecuteerd zouden worden voor het werk dat ze hebben afgeleverd, maar waardoor de ondernemer in kwestie het onderspit moest delven in de discussie met de fiscus. Ik heb het allemaal al gezien, allemaal al gehoord. Denk dus niet dat het jou niet zal overkomen. Dat dachten er zovelen vóór jou ook.

Ongetwijfeld zijn er personen die menen dat dit stuk hier en daar ongenuanceerd is. Ik kan maar één ding zeggen: Dat klopt. Dus mail me maar niet over situaties die net even anders zijn dan hier onder beschreven. Het is al een lang stuk geworden voor een forum of een blog. Wie meer wil lezen over de materie met al zijn mitsen en maren, die koopt maar het boek dat over een paar maanden ooit uitkomt. Ik wil wel een inhoudelijke discussie over de WSNP en over hoe het eventueel anders zou moeten. Of niet natuurlijk. Ik zou zeggen, lees, huiver en laat me weten wat je er van vindt.

Waarom de onwetenden de WSNP prediken

De WSNP is in het leven geroepen om te voorkomen dat natuurlijke personen (menschen van vleesch en bloed, dus geen Vennootschappen) failliet verklaard worden. Onterecht heeft men dit vertaald in een ‘vangnet voor financiële problemen’. Toegegeven, de WSNP heeft in veel gevallen voorkomen dat gezinnen met kleine kinderen uit huis geplaatst werden, en als clochards in kartonnen dozen achter het Centraal Station de nachten moeten doorbrengen. En ja, de WSNP voldoet aan de verwachtingen die men had bij het instellen van de voorziening. Minder persoonlijke faillissementen, en meer mensen die een nieuwe start kunnen maken met en schone lei zonder schulden. De statistieken zeggen het en de cijfers hebben gelijk, dus is het zo. De doelstelling is behaald, en verschillende staatssecretarissen kunnen weer een mooi projectje op hun CV zetten. Staat tenslotte wel goed als je voor de volgende kabinetsperiode solliciteert naar het ministerschap. Maar daar is niet alles mee gezegd.

De indruk is ontstaan dat een WSNP traject ‘makkelijker’ zou zijn dan een faillissement. Iets wat je even ‘doet’. Je gaat ‘gewoon’ de WSNP in en alles komt goed. Dit is alles behalve waar. Maar ik snap wel waar die gedachte vandaan komt. Failliet gaan in Nederland wordt nog steeds gezien als een smet op iemands blazoen. Als een ondernemer kort geleden failliet is gegaan wordt daar door zijn omgeving wat besmuikt over gesproken. Er is werkelijk niemand die met open vizier naar je toe komt en gewoon vraagt hoe het met je gaat en wat er nu eigenlijk is gebeurd. Laat staan dat iemand dan vraagt of je ergens hulp mee kan gebruiken. Tegenwoordig als een ondernemer failliet dreigt te gaan wordt er door zijn omgeving (familie, vrienden) al snel de WSNP gepromoot. “Want dan ga je tenminste niet failliet”. Gelukkig. De familie-eer is gered, en we kunnen gewoon met Piet een biertje blijven drinken in de kroeg. Niets aan de hand mensen, we kunnen gewoon weer rustig slapen, de crisis is bezworen.

De overeenkomsten tussen faillissement en WSNP

Er zijn tussen een faillissement en een schuldsanering grote overeenkomsten, maar ook grote verschillen. In beide gevallen verliest de failliet / saniet het beheer over zijn vermogen, alsmede over het vermogen dat hij tijdens het faillissement / schuldsanering verwerft. In termen van een faillissement betekent dit dat de failliet alleen een tafel, een stoel, zijn bed, kleding en de “gereedschappen van een ambachtsman” mag houden. Althans, zo staat het in de wet. Twintig jaar geleden werd deze wet door curatoren ook zo letterlijk uitgevoerd. Tegenwoordig blijken curatoren wat reëler naar de materie te kijken. Een tv levert niet zo veel meer op tijdens een veiling. En zolang het interieur geen gecertificeerd antiek uit de Lodewijk XIV periode is, zal het de curator worst wezen. Tweehonderdvijftig euro voor een tweedehands Leen Bakker interieur zet niet zoveel zoden aan de dijk, dus waarom zou je dat dan weghalen? Het gebeurt nog wel, maar minder dan vroeger. Het lijkt wel alsof de curator van nu meer naar de definitie van vermogen volgens de WSNP kijkt. Volgens de WSNP wordt alleen inboedel dat “boventallig” is ten gelde gemaakt ten gunste van de boedelrekening. Dus de caravan wordt verkocht, het IKEA dressoir mag blijven staan. De high-end stereoset wordt verkocht, maar het speelgoed van de kinderen blijft. Zowel in geval van een faillissement als bij een schuldsanering mag de failliet / saniet een inkomen houden dat op 90% van het bijstandsniveau is vastgesteld. Alles wat meer wordt verdiend, gaat naar de boedelrekening.

De verschillen tussen een curator en een Miranda

Tot zover de overeenkomsten. Het zijn de verschillen die er toe doen. Het grote verschil tussen een faillissement en een schuldsanering zit ‘m in twee zaken: De toezichthouder en de verplichtingen van de failliet / saniet. Om te beginnen met het faillissement. Bij het uitspreken van een faillissement wordt er door de rechtbank een curator aangesteld. Een curator is een advocaat die zich heeft gespecialiseerd in het insolventierecht, en een aanvullende opleiding heeft gevolgd om tot curator benoemd te kunnen worden. De curator heeft dus een zware universitaire opleiding, dito driejarige stage en aanvullende opleidingen gevolgd, om uiteindelijk het vak te kunnen uitoefenen waar zijn ouders van gedroomd hebben. Dit in tegenstelling tot de bewindvoerder WSNP. Iedere HEAO MER-muts die een cursus volgt mag zich bewindvoerder noemen. En dat is dan ook wat je zult aantreffen: een 25-jarige schoolverlater die jou gaat vertellen dat je het allemaal niet zo slim hebt aangepakt. Tien tegen één dat ze Miranda of Lonneke heet en dochter is van een apotheker – iemand die afgestudeerd is en toch winkelier is geworden (vrij naar Youp). En Miranda heeft gekozen voor HEAO MER omdat ze “daar alle kanten mee op kan”. En dat blijkt handig voor Miranda als ze na een half jaar uiteindelijk toch zwicht voor de onmetelijke status en Toyota Yaris van de zaak die het vak van TempoTeam intercedente met zich mee brengt. Ik heb deze typering meerdere malen voorgelegd aan personen die momenteel in de WSNP zitten, en iedere keer was het antwoord: “Alsof je mijn bewindvoerder persoonlijk kent”. Maar waar het om gaat is dat het beroep van bewindvoerder voor Miranda geen keuze is geweest, in tegenstelling tot de eerder genoemde curator. En dat merk je aan alles.

Door de postblokkade komt je post al later aan, maar Miranda weet dat proces te vertragen tot een week of drie. Áls je post al aankomt. Dus dat betekent dat je dochter van 7 pas een week ná de verjaardag van haar vriendinnetje de uitnodiging krijgt om op het partijtje te komen en dus nu pas snapt waarom haar vriendinnetje al een week geen woord tegen haar spreekt. (Jij bent allang blij, want geld voor een cadeautje is er toch niet.) De oproep van de rechtbank om te verschijnen voor de zaak die jij hebt aangespannen krijg je nét een dag of twee te laat (“deze kregen wij gisteren pas binnen”). De rekeningen die je moet betalen vallen pas ná de betalingstermijn op je mat. Als je wat wilt vragen aan je bewindvoerder kun je alleen bellen tussen 9:30 en 11:00, maar niet op woensdag en vrijdag, en op de andere dagen is ze net buiten de deur. Emails beantwoorden doen ze alleen op oneven woensdagen als het regent.

Als je denkt dat het bovenstaande overdreven is, moet je maar eens struinen op de diverse WSNP fora op internet. De verhalen die je daar leest zijn gewoon bizar. Eén verhaal wil ik je niet onthouden: De saniet woont in de kop van Noord Holland. De toegewezen bewindvoerder is in Dordrecht gevestigd. De post die vanwege de blokkade bij de bewindvoerder terecht komt, wordt niet doorgestuurd. De saniet moet het maar komen halen. Maar die reis kan hij niet betalen. Uiteindelijk weet de saniet toch bij de bewindvoerder te komen. De bewindvoerder wijst een paar verhuisdozen vol ongeopende enveloppen aan met alle ongesoorteerde post van al zijn cliënten. Zoek het maar uit. Natuurlijk komen dit soort excessen ook voor bij advocaten, maar toch minder. De advocaat kan in het uiterste geval zijn titel kwijtraken. Dit betekent dat hij dus 12 jaar voor niets heeft gestudeerd, in één klap uitgehockeyd is, zijn LinkedIn profiel kan opheffen en bij iedere promotie van zijn broer die medicijnen heeft gestudeerd het stilzwijgende oordeel van zijn ouders moet ondergaan. Dat is toch een nét iets andere insteek dan dat Miranda haar baan kwijt raakt en intercedente wordt bij TempoTeam.

Ondernemers hebben vaak een redelijk inkomen, met een dito uitgavenpatroon. En niet alle uitgaven kun je van het ene op het andere moment terugschroeven. Je koopwoning moet eerst nog verkocht worden. Een hoge huur is niet zomaar in te ruilen voor een lagere. Het is een heel ander verhaal als Ma Tokkie al in een getto-flat woont, en de rekeningen van de Wehkamp niet meer kan betalen van haar bijstandsuitkering. Als je al op een minimum bestaansniveau leeft, maar schulden hebt gemaakt bij postorderbedrijven, mobiele telefoonaanbieders, één van de leenfabrieken van ome Dirk of op andere manieren probeert om je levensstandaard op te krikken, dan is de WSNP niet zo een hele grote stap.

Liquidatie van bezit of vergaren van vermogen?

Het belangrijkste verschil tussen een faillissement en een schuldsaneringstraject is dat bij een faillissement liquidatie van bezit centraal staat, terwijl in een schuldsaneringstraject het vergaren van vermogen de achterliggende gedachte is. Het lijkt hetzelfde, maar dat is het toch net niet. Op een bepaald moment is de curator klaar met het ten gelde maken van bezittingen. Er is gewoon niets meer. De curator zal dan bij de Rechter Commissaris een beëindiging van het faillissement aanvragen “wegens gebrek aan baten”. Het is op, uit, klaar, over. De meeste MKB-faillissementen duren dan ook één jaar, het wettelijk minimum.

Het vergaren van vermogen daarentegen houdt nooit op. Daar komt geen einde aan. En daar zit ‘m nou net de crux. Als je als saniet je drie jaar lang de pleuris hebt gewerkt om je schulden af te lossen, dan kan een crediteur verzoeken om een verlenging van de WSNP periode. De Rechter Commissaris kan dat verzoek honoreren als daarmee volledige betaling van de schuldeisers gerealiseerd kan worden. De totale WSNP periode wordt dan 5 jaar. En juist dát maakt een schuldsaneringstraject zo zwaar. Het duurt zo veel langer dan een faillissement.

“Maar,” hoor ik je al roepen, “bij een faillissement krijg je geen schone lei. De schulden blijven bestaan en de schuldeisers kunnen na het opheffen van het faillissement weer aan de deur staan.” Dat klopt. Maar hoeveel schuldeisers zullen dat doen? In de praktijk hebben vrijwel alle crediteuren aan het einde van het jaar de openstaande schuld afgeschreven op de post “dubieuze debiteuren”. Daar is in een beetje serieuze begroting ook rekening mee gehouden. Vergeet niet; jouw crediteuren zijn ook ondernemers. En jij hebt jouw ondernemersrisico te dragen, maar zij óók! En de meeste ondernemers schrijven een post gewoon af, omdat ze a) niet nog meer negatieve energie willen steken in het terughalen van die paar rotcenten en b) ze weten dat het hen óók kan overkomen. De enigen die je tot aan je dood blijven achtervolgen zijn de fiscus, het UWV en de Bank.

Het geld achter de schermen

Maar ik wil nog even terug gaan naar de verschillen tussen een curator en een bewindvoerder. De curator krijgt een redelijke vergoeding voor zijn werk. Die vergoeding wordt vastgesteld door de Rechter Commissaris, en hoe meer werk het faillissement met zich meebrengt, hoe hoger de vergoeding is die aan de curator wordt toebedeeld. De bewindvoerder daarentegen, moet het doen met een maximale vergoeding van ca. € 50,- per maand. De bewindvoerder heeft ook gewoon een bedrijf te runnen. Een bedrijf met huisvestingskosten, personeel, kantoorkosten etc. Laten we nu eens stellen dat een bewindvoerder, om zijn bedrijf rendabel te laten zijn, rekent met een uurtarief van € 100,-. Dat houdt in dat deze bewindvoerder maximaal een half uur per maand, ofwel 7 minuten per week, kan besteden aan het dossier van een saniet. Dat is net genoeg om de post te verzamelen en door te sturen! De bewindvoerder heeft 250 dossiers nodig om zijn praktijk draaiende te houden, hoeveel mag je daar dan van verwachten? Ik heb dan wel even lekker afgegeven op de apothekersdochter, maar eigenlijk kan ze daar ook niet zoveel aan doen. Wellicht dat dat verklaart waarom Miranda binnen een half jaar vertrekt naar TempoTeam.

De koning is dood, lang leve Lonneke

Toch probeert Lonneke, die dan het dossier van Miranda heeft overgenomen, haar werk wel goed te doen. Je weet wel hoe dat gaat. Net van school, je eerste baan, dan wil je wel even indruk maken op de baas. Dus als je dan na drie weken eindelijk je post krijgt, dan tref je van die kittige, kleine roze Post-Its op je post geplakt. “Weet u wel dat u geen nieuwe schulden mag maken tijdens de WSNP periode?” “Wilt u hierover contact opnemen?”. Ja, dat weet de saniet heus wel. Maar als Lonneke het dossier had gelezen, dan had Lonneke geweten dat je van 90% bijstandsniveau geen huurwoning van € 850,- en € 600,- vaste lasten kunt onderhouden. En dan heeft het gezin nog steeds niet gegeten! En een goedkopere huurwoning is je nog steeds niet toegewezen door de gemeente. Maar daar heeft ze geen boodschap aan. Nieuwe schulden zijn nieuwe schulden, en als de saniet niet heel snel zorgt dat hij het oplost, vertelt ze het lekker door aan de Rechter Commissaris die dan de WSNP intrekt en je alsnog failliet verklaart. Dertig procent van de schuldsaneringstrajecten haalt de eindstreep niet.

Pure speculatie: Waarom ondernemers een kleinere kans op een schone lei hebben

Ik kan er niet de vinger op leggen, ik ben geen onderzoek tegengekomen die mijn vermoeden bevestigt, maar ik denk dat die 30% vooral onder de ondernemers te vinden is. Ondernemers hebben vaak een redelijk inkomen, met een dito uitgavenpatroon. En niet alle uitgaven kun je van het ene op het andere moment terugschroeven. Je koopwoning moet eerst nog verkocht worden. Een hoge huur is niet zomaar in te ruilen voor een lagere. Het is een heel ander verhaal als Ma Tokkie al in een getto-flat woont, en de rekeningen van de Wehkamp niet meer kan betalen van haar bijstandsuitkering. Ik wil de situatie niet baggitaliseren, maar ik denk dat je wel begrijpt wat ik bedoel. Als je al op een minimum bestaansniveau leeft, maar schulden hebt gemaakt bij postorderbedrijven, mobiele telefoonaanbieders, één van de leenfabrieken van ome Dirk of op andere manieren probeert om je levensstandaard op te krikken, dan is de WSNP niet zo een hele grote stap. Ik weet zeker dat ik met bovenstaande stelling niet heel veel vrienden maak, maar gesprekken met bewindvoerders bevestigen wel dit beeld.

Werken kreng!

Het vergaren van vermogen om je schulden af te betalen heeft nog een onverwachte consequentie: Als je in gemeenschap van goederen getrouwd bent, dan ga je beiden de schuldsanering in. En dat betekent dat ook de partner van de saniet verplicht wordt 40 uur per week te weken. Als ik dit vertel aan de partners van ondernemers (en dat zijn dan veelal de vrouwen), dan reageren ze geschokt. “Maar dat kán helemaal niet, ik moet voor de kinderen zorgen”. Het is niet leuk om te doen, maar de enige manier om ze er van te doordringen dat dit menes is, is door advocaat van de duivel te spelen. En daar maak ik geen vriendinnen mee, kan ik je zeggen. Maar de werkelijkheid wordt wél zo zout gegeten. Het kan de bewindvoerder noch de Rechter Commissaris namelijk geen ene reet schelen waar je je kinderen dan dumpt. Dat de kinderdagverblijven werken met wachtlijsten van een jaar of drie en je ouders te oud zijn of te ver weg wonen om die kleintjes op te vangen is namelijk geen reden. Werken, kreng! En ben je toevallig universitair geschoold biochemicus en er is even geen baan te vinden in jouw vakgebied? Jammer, maar dan ga je maar kadavers uitbenen of zo (het koekjes inpakken is allang uitbesteed aan de sociale werkplaats en de Penititare Inrichting). En als je aangeboden werk niet aanneemt, dan is werkweigering een grond om je uit de WSNP te zetten en om te zetten in een faillissement.

Het kan de bewindvoerder noch de Rechter Commissaris namelijk geen ene reet schelen waar je je kinderen dan dumpt. Dat de kinderdagverblijven werken met wachtlijsten van een jaar of drie en je ouders te oud zijn of te ver weg wonen om die kleintjes op te vangen is namelijk geen reden. Werken, kreng! En ben je toevallig universitair geschoold biochemicus en er is even geen baan te vinden in jouw vakgebied? Jammer, maar dan ga je maar kadavers uitbenen of zo (het koekjes inpakken is allang uitbesteed aan de sociale werkplaats en de Penititare Inrichting). En als je aangeboden werk niet aanneemt, dan is werkweigering een grond om je uit de WSNP te zetten en om te zetten in een faillissement.

De kortzichtigheid van Lonneke
Als je als ondernemer al in geen 15 jaar voor een baas hebt gewerkt, is de kans op een loonbetrekking heel klein. Maar ondernemen is uit den boze. En nee, ook geen uurtje-factuurtje werk waar je geen investeringen voor hoeft te doen. Zelfstandigheid houdt een vergroot risico in op het maken van nieuwe schulden, en dat hebben ze liever niet. Dat je met je consultancy of interim werk € 125,- per uur / € 21.000,- per maand bruto toucheert doet dan niet ter zake. € 21.000,- bruto per maand is € 10.500,- netto. Als je dan € 1.250 mag houden en dus € 9.250,- per maand op de boedelrekening kan doneren en dus binnen een jaar je schuld van een ton hebt ingelost… Tja, leg dat Lonneke maar eens uit. Dan is het toch wel lastig dat ze niet nét even beter had opgelet waardoor ze tóch in Leiden had kunnen studeren.

De gevolgen

Ik heb inmiddels heel wat ondernemers gesproken die failliet zijn gegaan of in de WSNP terecht zijn gekomen. En mijn conclusie is dat de WSNP als veel zwaarder wordt ondervonden dan een faillissement. Een jaar stilzitten als je geschoren wordt, dat kunnen de meesten wel. Drie jaar vechten tegen een systeem dat wordt bewaakt door potentiële intercedentes is heel andere koek. Veel ondernemers overwegen dan ook om de WSNP om te laten zetten in een faillissement. En dat is dan wel weer ondernemers eigen: Let’s get it over with. Even door de zure appel heen bijten, een jaartje schrijven aan een nieuw businessplan en dan weer lekker knallen. Fuck it. Fuck Miranda, fuck Lonneke. Maar ja dan krijg je weer ruzie met je vrouw.

Veel ondernemers zijn binnen een paar maanden overspannen, naar de kloten. Ze kunnen alles en willen veel maar mogen niets. Ondernemen is zoeken naar mogelijkheden. Hard werken zijn ze wel gewend, maar beperkt worden in zijn bewegingsvrijheid is de grootste straf die je een ondernemer kunt geven. De gevolgen zijn daarom niet alleen emotioneel en psychisch. Hartaanvallen, exceem op plaatsen waar je het nooit zou verwachten (“nee schat, ik ben niet vreemd gegaan”), hoge bloeddruk, pillen om te kunnen slapen, pillen om wakker te blijven, pillen om niet je kinderen letterlijk achter het behang te plakken, verwijten van partners en van jezelf, (v)echtscheidingen… De enigen die er beter van worden zijn de maatschappelijk werkers en scheidingscoaches (ja die bestaan…).

Hoe voorkomen?

Zorg dat je bijtijds hulp inroept van een door de wol geverfde adviseur. Het is op het gevaar af dat me preken voor eigen kansel wordt verweten, maar daar waar OndernemersKlankbord de mogelijkheden niet ziet, kan een insolventiespecialist net het verschil uitmaken. Maar pas op: Er zijn commerciële aanbieders die je zonder kosten, of tegen een geringe bijdrage, kunnen helpen. Begrijp me goed, geen kwaad woord over NVVK schuldbemiddelaars. Die doen prima werk. Maar zoals het vaker gaat met gesubsidieerde dienstverlening; ze krijgen te weinig betaald door de overheid om écht een verschil te kunnen maken. Op een schuld van twee ton, krijgt een NVVK schuldbemiddelaar € 4.500,- om het probleem op te lossen. Het lijkt veel geld, zeker als je het niet kunt missen, maar voor dat geld kun je gewoon weg geen juridisch waterdichte onderhandelingen voeren met de schuldeisers, correspondentie voeren met deurwaarders en advocaten, aanschuiven aan de onderhandelingstafel bij de bank en en passant op late uren de ondernemer in kwestie uit een dip praten. De NVVK schuldbemiddelaars horen bij dezelfde club als de bewindvoerders. Oprechte mensen die je graag wíllen helpen, maar eigenlijk onvoldoende uren kunnen investeren om je te kunnen helpen.

Zolang je nog ingeschreven bent bij de Kamer van Koophandel én je hebt cashflow in je bedrijf dan kan een in insolventie gespecialiseerde business coach veel voor je betekenen. Goedkoper dan een advocaat, maar effectiever dan een NVVK schuldbemiddellaar.

Een NVVK schuldbemiddellaar kan je alleen helpen als je bent uitgeschreven bij de Kamer van Koophandel. Op dat moment ben je geen ondernemer meer, maar consument. En dan val je als consument onder de Wet Consumenten Kredieten. Een commercieel adviseur mág volgens die WCK geen schuldbemiddeling uitvoeren. Das ist verboten! Alleen advocaten, notarissen, deurwaarders en andere beëdigde notabelen kunnen je dan nog helpen. Én de NVVK leden natuurlijk. Op zich is dat een goede wet, ingeroepen na diverse excessen met commerciële schuldhulpverleners in de jaren ’90 die er met de buit vandoor gingen en de consument met een nog grotere schadepost achter lieten dan ze voor de hulp van het bureau hadden op te lossen. Zolang je nog ingeschreven bent bij de Kamer van Koophandel kan een in insolventie gespecialiseerde business coach in het kader van Business-to-Business nog veel voor je betekenen. Goedkoper dan een advocaat, maar effectiever dan een NVVK schuldbemiddellaar.

Een insolventiespecialist kost geld, dat is waar. Maar als je als ondernemer tijdig inziet dat het niet meer gaat, en er is nog cashflow in je bedrijf, dan kan hij veel voor je betekenen. Helaas kom ik te vaak tegen dat de ondernemer niet wil inzien dat het niet meer goed komt. Ook op het HigherLevel forum verschijnen nog wel berichten als: “Ik heb een faillissementsaanvraag binnengekregen, wie kan me helpen?”. Eerlijk gezegd ben je dan gewoon te laat. Een half jaar eerder was een faillissement wellicht nog te voorkomen geweest.

Wie zijn cijfers goed op orde heeft kan – als hij eerlijk tegen zichzelf is – heus wel zeggen of de lopende cashflow de uitgaven van de komende drie maanden kunnen dekken. Maar kom dan niet met long-shots als: “Als deze offerte nu doorgaat, dan ben ik uit de zorgen”. Het gekke is dat in die situaties die ene offerte nooit doorgaat. De kans op het winnen van de postcodeloterij is ongeveer even groot. Maar je hebt er wel drie maanden op gehoopt, en de beslissing om hulp in te roepen drie maanden uitgesteld. En die drie maanden kunnen net het verschil betekenen tussen het bedrijf redden en kennismaken met Miranda en haar collega’s.

Failliet gaan is geen schande, er alles aan doen om een faillissement te voorkomen al helemaal niet.

##################################
Naschrift 15 augustus 2010:
Ik heb de reactiemogelijkheid op deze blogpost gesloten. Je kunt dus niet meer reageren op het bovenstaande artikel. Ik heb hiertoe besloten omdat alles over dit artikel inmiddels wel is gezegd. Dit artikel is ruim 10.000 keer gelezen en vele malen aangehaald in artikelen in blogs, fora, tijdschriften en kranten. Ik heb op basis van dit artikel diverse interviews gegeven, onder andere voor het Financieel Dagblad, De Volkskrant en verschillende vaktijdschriften. In mijn ontmoetingen met advocaten en curatoren was er regelmatig een blik van herkenning bij het noemen van mijn naam. Eén keer was er zelfs een rechter die tijdens de rechtszaak mijn naam herkende en zei: “Dus ú bent Ruben van den Oord?”. Er is in krap twee jaar 68 keer gereageerd op dit artikel, en ik heb werkelijk honderden e-mails ontvangen met tenenkrommende en tranentrekkende verhalen.

De reacties die de laatste tijd binnenkomen zijn slechts meer van hetzelfde. “Ik heb zoveel aan schulden opgebouwd, maar het is mij niet aan te rekenen omdat…” en dan volgt er een levensverhaal. Erg vervelend allemaal, maar ik kan niet helpen. Hoe graag ik dat ook zou willen. Daarnaast worden de reacties bevuild door duistere aanbieders van particuliere leningen, en andere “adviseurs”. En daar trek ik resoluut de lijn. Spijtig maar helaas.

Wie hulp zoekt om een faillissement te voorkomen, kan dat op de volgende manieren verkrijgen:

  • Je kunt een gespecialiseerde advocaat in de arm nemen. In dat geval wil ik je Mr. Steven Kroesbergen aanraden. Mr. Kroesbergen is gespecialiseerd in het insolventierecht en de juridische secondant van mijn blog. Onder voorwaarden kun je in aanmerking komen voor een vergoeding van de advocaatkosten door de Raad van de Rechtsbijstand. Er blijft dan slechts een eigen bijdrage verschuldigd van €97,-. Mr. Kroesbergen kijkt allereerst naar de mogelijkheden om je bedrijf te redden, daarna komen faillissement of Wsnp aan de beurt.
  • Neem contact op met Zuidweg & Partners. De ervaringen zijn overwegend positief bij dit bureau, maar de wachtlijsten zijn lang. Drie maanden wachten tot er iets gebeurd is geen uitzondering. Een intakegesprek kost ongeveer €185,- maar de rest van het traject wordt meestal gefinancierd door de gemeente van jouw woonplaats. Zuidweg & Partners zijn in de eerste plaats ingesteld om je Wsnp aanvraag te verzorgen. Ze zijn in mindere mate ingesteld om je bedrijf te redden.
  • Adviseurs kosten geld. Vervelend, maar ook zij hebben een gezin te onderhouden. Het is cru om te zeggen, maar als je pas in actie komt als het geld echt op is en je geen adviseur meer kunt betalen, is een faillissement of Wsnp je enige optie. Je kunt gratis lid worden van het ondernemersforum HigherLevel, en je vraag daar posten. De kwaliteit van de adviezen is redelijk tot goed. Wel geldt: Hoe meer informatie je afgeeft, hoe beter de adviezen zullen zijn. Ik ben beheerder van het “herrie in de zaak”-board, dus ik bewaak de adviezen zeker wel. Zelf geef ik af en toe adviezen op dit forum, afhankelijk van mijn bui en mijn beschikbare tijd.

    Mij mailen met hulpverzoeken en vragen heeft in ieder geval geen zin. Het zijn er stomweg te veel om stuk voor stuk te beantwoorden.

    Ik hoop dat er nog duizenden ondernemers dit Wsnp artikel zullen lezen en hun voordeel er mee kunnen doen. Ik wens je veel geluk en wijsheid in het nemen van beslissingen, en als je te lang hebt gewacht met het zoeken naar hulp blijft er maar één woord over:

    Sterkte.

    ##################################

    Deel dit met je netwerk!
    • RSS
    • Print
    • email
    • PDF
    • del.icio.us
    • Facebook
    • LinkedIn
    • Twitter
    • Hyves
    • NuJIJ
    • Google Bookmarks
    This entry was posted in Bedrijf beëindigen, Eigenwijze meningen, Faillissement & Wsnp and tagged , , . Bookmark the permalink.

    68 Responses to WSNP – De ondernemershel op aarde.

    1. David says:

      Beste Ruben,

      Vorig jaar heb ik een bedrijf(eenmanszaak) opgestart en met veel waardering voor mijn ondernemingsplan kreeg ik een rekening-courant krediet van de bank voor 25.000 Euro. In mijn omgeving werd daar raar tegenaan gekeken, aangezien ik zelf geen huis had of gespaard geld om mijzelf te beschermen mocht het misgaan. Vorig jaar maart was de beloofde opening in mijn club bij een discotheek. Het was meteen hoopgevend met veel bezoekers. 10 weken later, en na een verhoging van het krediet, was al het geld op en had ik naar ik nu inzie te veel risico ondernomen om het tot een succes te maken. Nu is dat nog niet erg, maar door die teleurstelling ben ik tot op heden niet betrouwbaar geweest naar mijn schuldeisers. Het was meer een kwestie van overleven, aangezien ik maar slechts een part-time baan heb. Nu zie ik in dat ik alsnog met borst vooruit aan mijn problemen wil werken. Ik dacht dus wel aan WNSP. Tuurlijk zal het zijn dat mijn schuldeisers argwanend zijn als ik alsnog mijn schulden via een minnelijke regeling wil aflossen. Mijn totale schuld bedraagt ongeveer 80.000 euro. Wat raad jij aan: faillisement of WNSP?

      Met vriendelijke groet,

      David

    2. monique says:

      Door een foutje van onze bewindvoerster, is het geld wat wij gespaard hadden in de minnelijke regeling (€ 11.450) niet meegenomen en uitbetaald aan onze schuldeisers. Wel hebben wij in 2006 een schone lei gekregen. Mag de bewindvoerder dit dan allemaal houden?

    3. helena says:

      Hallo,
      ik ben aan het googlelen,en ik kom op deze website van je. Ik ben wanhopig, en wil graag iemand helpen die totaal geen hulp wilt… Het betreft mijn (ex)man. 7 mnd geleden bij me vertrokken (lees; op de vlucht geslagen)omdat hij in de zakelijke shit zit, en zijn eigenwaarde onder 0 is gedaald. nu heeft hij al 7 maanden lang zijn kop in het zand. Hij heeft een bedrijf, zijn “kind”, al 6 jaar proberen winstgevend te maken, maar het is door allerlei tegenslagen de andere kant opgegaan. Tegen beter weten in, doorgegaan in de hoop dat het goed zou komen. Nu heeft hij bij de belasting dienst 17.000 euro schuld (ze zouden vandaag beslag leggen op zijn spullen in de winkel,maar zijn niet gekomen) bij Euretco 115.000 euro schuld, en bij zijn huisbaas van het winkelpand 23.000 euro schuld. Hij is depressief, en wil niks meer doen. Hij laat het er maar op aan komen, maar dat is toch niet goed? Hij zegt dat als hij het faillisement inzet, hij er geld voor moet betalen. Hij zegt ook persoonlijk failliet verklaard te worden misschien, en zijn leven lang moet boeten. Klopt dit? Het interesseert hem niet meer, en het maakt mij wanhopig, want door dit alles voelt hij zich nog minder dan een hoop …. en is hij een schim van wat hij ooit was.Hijzegt dat hij het alleen moet doen, hij stoot iedereen af (behalve mij) en weigert alle hulp.Hij heeft een andere baan, zit in loondienst. (naast zijn winkel werkt hij nu in een winkelvan dezelfde tak)
      Hij is de personificatie van de bekende struisvogel die aan politiek doet zeg maar…. Ik zit te springen om hulp, of goed advies!!
      m.vr.gr. Helena

      • Paul Kirchhoff says:

        Zoek een goede adviseur, liefts een die het hart op de juiste plaats heeft en niet direct over zijn vergoeding begint te zeuren.
        Ze zijn nog steeds advocaten en andere specialisten die vooraf al zeggen dat hun uurvergoeding uiteindelijk minder bedraagt dan wat ze de werkster betalen.
        Jouw ex schaamt zich.
        Ik schat in dat die schaamte onterecht is.
        Dring erop aan dat je ex na wat te zijn bijgekomen vooral eerlijk is voor zichzelf.
        Zes jaar lang proberen een toko winstgevend te maken is naar mijn idee te lang.
        Het past niet bij het profiel van de ondernemer maar op tijd goede adviezen inroepen kan van levensbelang zijn voor de ondernemer en zijn bedrijf.

        Mvg,

        Paul

    4. Riana says:

      Het kleine beetje twijfel dat ik nog had is na het lezen van deze vermakelijke tekst acuut de kop ingedrukt. Ook in mijn omgeving werd ik van alle kanten richting de wsnp geduwd. Daar ik zelf instinctief mijn twijfels al had heb ik de boel uitgesteld en even niets besloten (ja, ook dat is mogelijk. Je krijgt alleen regelmatig aanmaningen) Nu heb ik van de week de papieren ingevuld voor het aanvragen van een faillissement. Liever een faillissement opgeheven bij gebrek aan bate dan minimaal drie jaar gezeik met zo’n muts die mij gaat vertellen hoe ik moet leven.

      Thanks

    5. Dtje says:

      Goedemiddag, Ik heb eeb vraag wat is nu beter faillissement of schuldsanering, de ene zegt dit en de ander zegt dat. Wij hebben een vof en kunnen niet meer aan onze betalingsverplichting voldoen. Dit betekent schuld bij de bank, klein beetje loonbelasting en schulden aan leveranciers. Wat is nu beter om te doen, als je de sanering ingaat kan dat wel een paar maanden duren voordat je daarin wordt toegelaten, maar met een faillissement zit je je hele leven in de schulden! Probeer ook veel op internet op te zoeken maar daar zijn de meningen verdeeld, misschien heeft u een advies voor ons?

      Met vriendelijke groet,

      Dtje

      • Ruben van den Oord says:

        Dat is een lastige vraag om te beantwoorden. Voor sommigen werkt de schuldsanering prima. Anderen hebben veel meer moeite met het gevoerde regime. Een degelijk advies kan ik op basis van wat je in je reactie hebt geschreven niet geven. Bel me tijdens de openingsuren maar eens op 0900-4004009. Ik weet zeker dat ik je beide mogelijkheden voor jouw situatie kan verduidelijken.

    6. Jan leenstra says:

      Hoi,

      Een kleine situatie schets:
      Ik heb een bv sinds 2006, ben schilder en ben de enige die in de bv werkt.
      Heb 10.000 euro schuld bij schuldeisers waarbij ik maandelijks een bedrag betaal. Nu heb ik 4 jaargangen belasting ingeleverd en dat gaat me ongeveer 50 ooo euro aan loonbelasting kosten.

      Welke ik niet heb. Wat kan ik het beste doen? Raak ik failliet? Kom ik een traject of valt er wat te regelen met de fiscus? Ben ik altijd prive aansprakelijk in de BV?
      Ik werk inmiddels niet met de bv maar als zzp-er.

      gr Jan

    7. peter says:

      beste ruben,

      Ik heb al veel forums bezocht mbt faillissementen,WSNP ers etc.
      Ik lees met bewondering deze verhalen en probeer een zelfde soortgelijk
      geval als de onze te vinden, maar ieder faillissement is er een opzich.
      Geen faillissement is hetzelfde.
      Ik wil daarom ons gebeuren toch nog even plaatsen, omdat ook wij met vragen
      zitten die nog onbeantwoord zijn.
      Het is nl zo.
      Mijn vrouw en ik hebben een bedrijf gehad vanaf 1990 die 25 mei 2006 failliet
      is gegaan Curator aangesteld,huis,polis,inventaris bedrijf allemaal
      verkocht met een waarde van plm.86.000,00 euro bruto.
      In juni 2009 is het faillissement omgezet naar WSNP omdat het
      door curator is geadviseerd.
      Momenteel al 15 maandelijkse afdrachten gedaan naar boedelpot.
      Alle informatie is bekend van de te vorderen euro s van de
      schuldeisers nl 27.000,00 tbv pref. schuldeisers en 72.000,00
      aan concurr. schuldeisers. Tegelijkertijd in juni is er
      een bewindvoerder aangesteld die het eerste verslag van de WsNP
      heeft geregeld waarin de hoogte van de boedelpot nog 57.000,00 euro
      bedraagt. Heb in September 2009 een voorstel gedaan een som a
      10.000,00 euro als middel voor een akkoord tegen finale kwijting.
      Tot op heden niets van vernomen. Wel regelmatig bestookt worden met
      verplichtingen aangaande de WSNP.
      Ik heb momenteel ( zonder goedvinden van mijn vrouw ) niet meer de
      kracht om de naar mijn idee de tevergeefse moeite te nemen om
      ook haar te informeren en te betalen.Ik heb al reeds eerder
      aangegeven het niet zo een goed plan vond om in de WSNP te
      gaan.We storten momenteel 250,00 euro p/mnd omdat dit het
      bedrag is boven het VLTB
      Ik was vandaag al van plan Zuiweg&partners te bellen maar
      toen kwam ik jouw site tegen.
      Misschien heb jij nog wat tips.
      p.s.prachtig initiatief ga zo door.
      gr.Peter

      • Paul Kirchhoff says:

        Het heeft er alle schijn van dat de curator met relatief weinig werk 29.000 euro heeft gedeclareerd.
        En dan nu de failliet na drie jaar in de richting van de WSNP duwen?

        Met de opbrengst van de activa had de curator een akkoord kunnen aanbieden aan de schuldeisers.
        Verstandige schuldeisers werken daaraan mee en zien nog een deel van hun vordering terug.
        Onwillige schuldeisers kunnen gedwongen worden genoegen te nemen met de betaling van een deel van hun vordering.
        Daarna wordt het faillissement opgeheven en is de failliet schuldenvrij.

        Mijn conclusie is uiteraard onder voorbehoud en op basis van summiere gevens.

        Mvg,
        Paul

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Peter,

        Allereerst dank je wel voor je complimenten. Het is goed om te horen dat mijn artikelen over faillissement en Wsnp gewaardeerd worden. Dat motiveert mij om over faillissementen en Wsnp te blijven schrijven.

        Zoals ik vaak tegen lezers (moet) zeggen, is het voor mij lastig om op afstand zinnige dingen te zeggen over individuele zaken. Dat zeg ik niet om er maar vanaf te zijn, maar er zitten zoveel juridische voetangels en klemmen aan een insolventie. Een klein detail wat voor jou onbelangrijk lijkt, kan een zaak volledig op zijn kop zetten. Ik hoop dat je daar begrip voor hebt.

        Wat ik wel uit jouw reactie kan op maken is dat je niet Zuidweg & Partners nodig hebt om dit probleem op te lossen, maar een gespecialiseerde advocaat. Ik zal je een mailtje sturen met zijn contactgegevens.

        Ik wil je wel alle sterkte wensen, de komende tijd. En het mag misschien nu niet zo lijken, ook voor jullie breken er betere tijden aan. maar soms moet je even geduld hebben. De beste oplossingen hebben soms de meeste tijd nodig om te rijpen.

        Met ondernemende groet,

        Ruben

    8. Zwerver says:

      hey ruben
      geweldig artikel. Zit ook in een situatie, die ik al 8 jaar ontloop. Ben na overspannen te zijn geworden van problemen met gemeente en brandweer (door tegenstrijdige voorschriften van beide instanties, waardoor mijn kroeg moest sluiten, had eerst een vergunning die doodleuk weer ingetrokken werd na vriendjespolitiek van mijn buren) aan lager wal geraakt. Heb in overspannen toestand mijn koopwoning en kroeg achtergelaten en heb 8 jaar lang op straat gezworven. Wilde niks meer met instanties te maken hebben, dus ook geen uitkering aangevraagd. Ik kon niet meer tegen die eindeloze bureaucratie. Nu, opgevangen door een oude vriend, wil ik weer orde op zaken gaan stellen. Ik weet dat ik waarschijnlijk een schuld heb bij de bank, door executieverkoop van mijn woning, de belastingdienst en een paar leveranciers. Nu vermoed ik dat ik bij verstek failliet ben verklaard, alhoewel ik dat nergens op internet kan terugvinden. Bij deze vriend kan ik als bedrijfsleider in zijn restaurant komen werken voor ongeveer 1800 per maand. Wat kan ik t beste doen om uiteindelijk weer een schone lei te hebben? Wsnp, als dat uberhaupt nog mogelijk is, of gewoon failliet laten verklaren. Kvind t geen probleem om 3 of zelfs 5 jaar lang af te betalen en van een minimum rond te moeten komen, alhoewel ik betwijfel of mijn schuldeisers daar mee accoord zullen gaan. Mijn schuld zal om en nabij de 100.000 bedragen. Wat kan ik t beste doen? Alvast bedankt,

      Exzwerver

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Ex-Zwerver,

        Allereerst en bovenal wil ik je het allerbeste wensen voor 2010. Hulde voor je instelling en motivatie om schoon schip te maken en af te rekenen met het verleden. Op basis van wat je me hierboven hebt geschreven, kan ik niet veel nuttige dingen roepen. Mail me maar eens wat details naar info [at] rubenvandenoord [punt] nl. Ik zal wel eens kijken wat ik voor je kan doen. Vergeet dan niet de nodige persoonsgegevens door te mailen, want dan kan ik in het insolventieregister opzoeken wat jouw status is.

        Met ondernemende groet,

        Ruben van den Oord

    9. Gelukkige man says:

      Hallo Ruben,

      wat een verscheidenheid aan verhalen. Ook ik ben ondernemer geweest en de verhuurder van het pand dat ik huurde wilde plotseling het pand verkopen. Als huurder had ik het eerste recht op koop. Hij gaf mij een week de tijd om de finaciering (1,6 miljoen guldens) rond te krijgen. Al het zuur verdiende geld uit een eerdere onderneming was erin geinveesteerd om het up to date te krijgen. Er was mij dus alles aan gelegen om dit voor elkaar te krijgen. Echter de financiele instelling waar ik al een aantal jaren zaken mee deed zag er geen heil in. Uiteindelijk kwam ik nadat ik alles kwijt was geraakt, dak boven het hoofd, werk dus ook inkomen en mijn geinvesteerde geld na verloop van tijd toch weer aan werk en kon ik in de wsnp terecht. Ik moet zeggen dat ik een zéér fijne bewindvoerder had maar mijn toenmalige werkgever ging na anderhalf jaar failliet en had ik geen inkomsten meer. Dus kon ik niet meer aflossen op de boedel en werd in staat van faillisement gesteld. Na enkele jaren is het faillisement opgeheven wegens gebrek aan baten. Wat kan ik nu nog doen en hoe kan ik mijn toekomst met mijn nieuwe partner veilig stellen? Zij heeft een eigen huis, stel dat haar iets overkomt en ik zou het huis erven wat kan er dan gebeuren? Ook hebben wij nog andere plannen voor de toekomst en zouden wij bijvoorbeeld samen een huis willen kopen. Hoe lang duurt het en is het mogelijk ooit nog eens een hypotheek te krijgen om een huis te kopen? Aangezien je toch vaker in dit blog aangeeft dat je soms beter failliet kunt gaan dan de wsnp zoek ik antwoord op deze vragen. Al jaren ben ik op zoek naar een antwoord en nog steeds zijn er héél veel mensen erg terughoudend in de antwoorden. Ook moet ik erbij vertellen dat wij intussen weer een bedrijf zijn gestart omdat ik toch de leeftijd had dat ik niet zo maar weer aan het werk kwam. Helaas heeft dit bedrijf tot op heden nog niet genoeg opgebracht om er een loon uit te halen maar ondanks de economische recessie zijn wij nog steeds groeiende.

      Misschien zijn er mensen die dit lezen en hun goede raad willen geven aan een ondanks alles gelukkig man.

      • Ruben van den Oord says:

        Beste gelukkige man,

        Hoe uitgebreid je jouw verhaal ook hier neerzet, een volledig beeld kan ik toch pas krijgen als ik me in het dossier zou verdiepen. maar ik probeer je toch wat richting te geven:

        Na beëindiging faillissement zijn alle schulden weer direct opeisbaar. Maar dat wil niet zeggen dat de schuldeisers dat ook zullen doen. Sommigen geven je een paar jaar de gelegenheid om een beetje op krachten te komen om daarna een regeling te treffen. Anderen hebben de vordering allang afgeschreven en daar hoor je nooit meer iets van.

        Wat in jullie geval de beste manier is om vermogen buiten de greep van oude schuldeisers te houden zou je eens met een advocaat kunnen overleggen.

        Succes met jullie nieuwe bedrijf!

        Ruben

    10. Frank says:

      Geweldig stuk, we zitten in het laatste jaar.
      Scheiding hangt in de lucht, voor mijn maagproblemen mag ik iedere dag aan de Nexium, de kids zien nog maar weinig uitnodigingen voor kinderfeestjes. En dat alles omdat minister Zalm destijds had besloten niet meer te schikken voor ondernemers.

      De angst dat ik na dit jaar, een verlenging tegemoed mag zien is dus niet ongegrond ? Hou me hart vast en weet niet of ik dat trek…een hel op aarde, wat een waarheid zeg (helaas)

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Frank,

        Of een verlening er voor jou inzit, kan ik natuurlijk niet vanaf een afstand beoordelen. Maar als jij je netjes aan de regels hebt gehouden (alles boven het vrij te laten bedrag hebt afgedragen, voldaan hebt aan je sollicitatieplicht etc) dan is er geen enkele reden om aan te nemen dat je nog twee jaar langer door moet.

        maar nogmaals, ik kan dat niet vanaf deze plek beoordelen. Als je denkt dat je onterecht wordt opgezadeld met een verlenging, zou ik maar een advocaat inschakelen. Als je er geen weet, heb ik nog wel een adres voor je.

        Sterkte!

        Ruben

    11. Mike says:

      Beste Ruben,

      Ik heb ademloos alle artikelen zitten lezen, en het is, zoals je al omschrijft, nimmer een standaard
      verhaal. Ook ik zit in de WSNP, niet omdat ik mij suf heb zitten lenen maar omdat de bank na 15 jaar
      zijn overeenkomsten, eenzijdig, heeft opgezegd en mij de zeer riante gelegenheid gaf van 3 dagen om mijn RC af te lossen. Uiteraard is dit uitgemond in een maandenlange touwtrekkerij met behulp van een advocaat, resultaat: Ik bezit nu haar met zilveren high lights ( grijs haar gewoon).
      Maar ook ik ben niet rancuneus, kijk louter vooruit en ga mijn gang en ,zoals eerder beschreven, is het niet hebben van bezittingen op de een of andere manier best wel prettig.
      Ik heb het getroffen met een prettige bewindvoerder, ik kreeg zelfs haar inlog code voor de website waar zij zelf alles opzoekt en invult vanwege de enorme berg vragen, verzoeken, oplossingen, halve oplossingen, mogelijkheden en scenario’s die ik haar steldde.
      Mijn tips zijn dan ook:Denk vooruit,wees aktief en verdiep je er in, stel vragen en als laatste wil ik zeggen schaam je niet, je zult versteld staan van de hoeveelheid hulp en begrip.

      Sterkte allemaal !

      Mike

      • Ruben van den Oord says:

        Mike,

        Goed zeg, een positief verhaal tussen alle ellendige ervaringen! Er zitten dus ook best goeie schuldhulpverleners tussen…

        Ik wens je hoe dan ook veel sterkte met de rest van je Wsnp-tijd.

        Ruben

    12. Marc says:

      Beste Ruben,

      Met belangstelling heb ik bovenstaand artikel gelezen. Jammer dat je je boodschap nergens onderbouwt. Je geeft nota bene alleen enkele argumenten vóór de WSNP (vele gezinnen werden ermee geholpen, ontruimingen voorkomen, etc.). Daarbij zitten ook veel ex-ondernemers. Blijkbaar vindt jij dat de WSNP niet bedoeld is voor ondernemers. Daar heb je volkomen gelijk in, althans de regeling is niet bedoeld voor mensen die een onderneming willen voortzetten of beginnen. Daar is de regeling ook nooit voor bedoeld.
      Is jouw tirade een gevolg van eigen ervaringen met een Lonneke? Ben je niet in staat om de boodschap over te brengen zonder zo’n generaliserend afzeik verhaal?
      Jammer ook dat je via jouw site geconfronteerd wordt met reclame voor volstrekt onbetrouwbare adviseurs die er alleen op uit zijn om veel geld te verdienen over de ruggen van mensen die diep in de schulden zitten. En dat kan van Lonneke niet gezegd worden…
      Marc

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Marc,

        Allereerst: Welkom op mijn blog. Hoe blij ik ook met mijn lezers ben, ik vind het nog veel leuker als men reageert. Zelfs (vooral) als iemand het niet met mij eens is. Ik kan er namelijk soms ook naast zitten, of van een andere kant bekijken en heel soms heb ik ook weer wel gelijk. Dat gaat een beetje gelijk op, dus ik mag mij een gelukkig man noemen.

        Je schrijft dat ik mijn boodschap nergens onderbouw. Klopt. Dat hoeft ook niet, want mijn stukjes zijn columns, en die columns vertegenwoordigen mijn mening. Het is met nadruk geen wetenschappelijk verantwoord empirisch onderzoek. Ik vind iets, en dat roep ik dan. Wel zo leuk.

        Gelijkertijd, áls ik dan iets roep op mijn blog, kun je er wel van uitgaan dat ik daar wel enig navraag naar heb gedaan. Al was het maar voor mijn eigen gemoedsrust. Want stel je voor dat je iets roept wat totaal niet waar is. Dan zijn de rapen gaar.

        Als ik er een beetje naast zit, volgt er een leuke discussie, en heb ik een beetje boel gelijk dan hoor je geen hond. Zo gaat dat nu eenmaal, en dat maakt voor mij het schrijven alleen maar interessant.

        Hoewel ik er in de column geen melding van maak, ben ik in het bezit van honderden pagina’s vol met ervaringen van ex-ondernemers die in de Wsnp terecht zijn gekomen. Deze verhalen komen nog steeds bijna dagelijks mijn mailbox [ info apestaartje rubenvandenoord punt nl ]binnen. Ik heb in de afgelopen twee jaar tientallen (ex-)ondernemers, gefailleerden, sanieten, curatoren en schuldsaneerders gesproken. Ik kan je dit vertellen: Het is nog veel schrijnender dan in dit artikel is beschreven.

        Of ik nog wat ga doen met al die ervaringen, weet ik nog niet. Het boek heb ik even in de koelkast gezet. Te druk met andere leuke dingen om me even een paar weken volledig aan het schrijven van een boek te kunnen wijden.

        Ik ben wel hard aan het nadenken hoe een “Ondernemershel deel 2″ er uit moet komen te zien. Deze eerste column is al weer van 13 maanden geleden, tijd voor een update. Dus kom nog eens terug, wie weet bevalt die column je beter.

        Tot slot wil ik nog even reageren op jouw opmerking over de advertenties. Ik vind het eigenlijk wel ironisch hoe je mij generaliserende afzeik praktijken verwijt, terwijl jijzelf blijkbaar de kunst van het “azijnpissen zonder scrupules” meester bent. Ik heb eens gekeken naar de adverteerders en ben de volgende namen tegengekomen: Modus Vivendi, Zuidweg & Partners en Qredits.

        De eerste twee zijn bonafide NVVK schuldhulpverleners, en Qredits is een initiatief van het ministerie van Economische zaken wat door de gezamenlijke banken wordt gesteund. De laatste naam die in het Adwords-blokje staat is van Leningsluiten.nu. Dit bedrijf heeft een vergunnning van de AFM, en staat netjes bij de Kamer van Koophandel ingeschreven. Dat wil niet zeggen dat ze automatisch zonder zonde zijn, maar ik ga er vanuit dat iemand die zich groot genoeg vind om een bedrijf te starten, ook groot genoeg is om zelf onderzoek te doen om het onderscheid te maken tussen bonafide en malafide.

        Ongenuanceerd en openlijk beschuldigend commentaar dus. Hoe zeggen de Engelsen dat ook weer zo mooi?

        “It takes one to know one…”

    13. Pierre says:

      Beste Ruben,

      Wij hebben nu er 3 jaar WSNP opzitten en door slechte begeleiding(eigenlijk geen) moeten wij waarschijnlijk nog 2 jaar de schuld op de boedel rekening inlossen. Wat ons vooral op valt is dat je nadat de WSNP is uitgesproken totaal niet begeleid wordt. De bewindvoerder geeft aan dat hij er is voor de schuldeisers en niet voor ons. Hij heeft ons huis verkocht en ons daarna een huurhuis laten nemen wat duurder is dan de aflossing van de hypotheek. Het eerste jaar hebben wij niets afgelost aan de boedel rekening omdat wij toen nog het huis hadden en wij de aflossing moesten betalen. Op het moment dat wij het huurhuis betraden zijn wij meteen keurig volgens de norm an aflossen. Ik heb geen enkele voorlichting of medewerking gekregen van de bewindvoerder. Sterker nog de regeling eindigde op 4 september maar na 4 september kwam hij met nog allerlij zaken op de proppen die wij zouden moeten betalen.Wij moeten op 4 november voor de rechter komen. De bewindvoerder heeft voorgesteld om de wschone lei nog niet toe te kennen todat wij de schuld aan de boedelrekening hebben betaald. Wij hebben beide aan alles voldaan(werk, hus verkocht). Wij hebben 2 kinderen(8 en 9 jaar). De afgelopen 3 jaar hebben wij beide een full time baan moeten nemen om maar zo veel mogeli9jk af te kunnen lossen. Is er geen mogelijkheid dat een rechter de laatste schuld aan de boedelrekening kwijt scheld? Het gaat om 10.000 euro. Het bedrag van het eerste jaar WSNP.

      Ik hoop dat je hierop kan reageren.

      Bedankt alvast.

      Groet,

      Pierre

    14. Peter says:

      Beste Ruben,

      Je blog te hebben gelezen, incl. de reacties, zie ik veel overeenkomsten welke mij de laatste maanden `plagen`. Van slapeloze nachten tot en met hyperventilatie. Na een tijdje een BBZ aanvullende uitkering te hebben `genoten` ben ik genoodzaakt geweest mijn bedrijf na meer dan 25 jaar aan de wilgen te hangen. Het advies van een in mijn ogen niet capabele MKB consulent, inzake het toekennen van een bedrijfskrediet, heeft mij de zakelijke das omgedaan. Met een moeilijk te verteren weg naar de sociale dienst tot gevolg.

      Om een lang verhaal kort te houden. Ik sta op het punt een beslissing te nemen de WSMP in te gaan of een faillesement uit te laten voeren. De aanvraag met de daarbij nodige documenten is reeds bij de rechtbank. Op 16 november a.s. dient de zaak. Ik heb begrepen uit de stukken dat het hier gaat om `een verzoek tot toepassing`. Al die tijd ben ik in dubio of dit hetgeen is wat ik wil. Het gevoel jarenlang vast te zitten aan een bewindvoerder die je doen en laten gaat bepalen schrikt mij enorm af. Met de grootste schuldeiser, de fiscus, heb ik ruim voordat dit speelt reeds een gesprek gehad. Mij is te kennen gegeven na het opheffen van mijn bedrijf uit te kijken naar een vaste baan om vandaar uit een betalingsregeling te treffen met de fiscus. Mits de afgesproken betalingsregeling strikt wordt nageleefd bestaat de mogelijkheid, middels een verzoek tot kwijtschelding,na een jaar hiervan af te zijn.

      Nu ben ik het volgende van plan nl. bij mijn dagvaardiging van 16 november a.s. alsnog aan te geven af te zien van de WSMP schuldsanering om vervolgens met de fiscus en de overige schuldeisers rond de tafel te gaan zitten voor een minnelijke schikking.Vooruitzichten mbt tot het inlossen van mijn schuld lijkt mij in deze vorm voor alle partijen interessanter dan jarenlang vast te zitten aan dergelijke vorm van schuldsanering.

      Gaarne je reactie.

      Vriendelijke groet,

      Peter.

      PS.
      Bedankt voor je uitstekende site, hier was ik al die tijd naar op zoek.

    15. hennie says:

      Ruben zit met handen in me haren weet niet meer wat ik moet doen na het lezen van al die verhalen.
      Ben alleen partner pas overleden
      Hij deed de boekhouding en ik werkte gewoon mee in de winkel
      Door de recessie te weinig omzet kan de huur e.a.niet meer opbrengen.Woning hoort bij de winkel.
      Schrik zo van al die verhalen want mij werd de wsnp aangeraden.

      Weet dat ik door een hel moet gaan om hier door te komen maar zo erg.
      ze raden me ook andere dingen aan maar zoals sosawe,iedereen weet wel een of andere instantie.
      Maar alleen jij heb ervaring dus wat raad jij me aan?
      Bedankt dat je me wil aanhoren.

      • Ruben van den Oord says:

        Hennie,

        Hoe graag ik ook zou willen, ik kan je onmogelijk adviseren zonder het dossier te kennen. Faillissement is geen pretje, Wsnp is ook geen feest. Probeer tot een akkoord te komen met je schuldeisers. Dat is eigenlijk het enige dat ik op dit moment er van kan zeggen.

        Sterkte!

    16. Jan says:

      Ruben,

      Heb 6 weken geleden ons faillisement aangevraagd en gekregen (VOF met m’n vrouw) 12,5 jaar keihard gewerkt maar het ging echt niet meer en boerde alleen keihard achteruit.
      Nog BBZ aangevraagd maar kreeg deze niet en zag geen uitweg meer. Heb per direct een baan aanvaard en nog geen dag thuis gezeten want wil zoveel als mogelijk m’n schulden afbetalen. ben veel aan het surfen geweest en heb tot nu toe het meeste aan jouw site gehad. maar 1 ding kan ik niet vinden. Mijn grootste schuld zit bij de belasting en ik kan geen antwoord vinden of deze onder de WSNP valt of niet. Want volgens mij is dat voor ons de beste oplossing alhoewel ik het nu soms ook niet meer even weet. Als dit namelijk niet onder de WSNP valt heeft dit voor ons absoluut geen zin. (belasting is verschuldigde BTW en afdracht loonbelasting)

      groet

      Jan

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Jan,

        Ik kan je gerust stellen: Iedere schuld, ook die van de belastingdienst valt binnen de Wsnp. Mocht er aan het einde van jouw Wsnp periode geld staan op de boedelrekening, dan zal de boedel netjes verdeeld worden over alle schuldeisers, waarbij de belastingdienst een dubbel percentage krijgt. Dus als je € 100.000,- schuld hebt, en er staat € 10.000,- op de boederekening, dan zou in principe iedere schuldeiser 10% van de schuld vergoed krijgen. De belastingdienst krijgt dan 20% van uitbetaald, en de overige schuldeisers evenredig iets minder. Het is een complexe berekening, maar jouw bewindvoerder heeft daar een handig programmaatje voor.

    17. Liselotte says:

      Ben blij dat ik nu eindelijk eens wat positief kan lezen, dat ik niet alleen ben. Ben vorig jaar juni in staat van faillissement gesteld, mijn ex is de WSNP ingegaan. Ik zag dat voor mij en mijn dochter (10 jaar)totaal niet zitten, mijn huis is een dag voor de uitspraak de notaris gepasseerd, zodat de hypotheek afgelost kon worden, de auto was ook al gebruikt om schulden af te lossen en de verkoop van de zaak het jaar daarvoor heeft de grootste schuldeiser betaald. De resterende schuld bedraagt nu denk ik ongeveer €60.000,- (samen met mijn ex dan). Ik woon bij mijn ouders met mijn dochter, samen op 1 kamer vanaf vorig jaar juni en heb helemaal niks meer en werk nu bij de gemeente in de vorm van een stage om een carriereswitch te kunnen maken (uit de horeca weg). De curator verteld helemaal niks, geeft geen inzage in de openstaande schulden en wat er verder gaat gebeuren, ben nu voornemens de rechter-commissaris te verzoeken het faillissement op te heffen bij gebrek aan baten. Is dit verstandig of komen dan alle schuldeisers bij mij op de stoep staan en laten ze mijn ex gaan……

      Tot slot nog even een dikke pluim voor je blog, super dat je mensen het gevoel geeft dat ze er niet alleen voor staan.

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Liselotte,

        Je kunt bij de curator gewoon het openbaar faillissementsverslag opvragen. De curator brengt 2-3 keer per jaar zo’n verslag uit aan de rechtbank. Dit verslag bestaat uit een openbaar en een niet-openbaar verslag. Vaak staat het openbaar gedeelte gewoon op de website van de curator. In het verslag kun je terugvinden wat de curator de komende maanden nog denkt te gaan doen aan het faillissement. De curator heeft de plicht om -zolang er nog gelden binnenkomen- het faillissement door te laten lopen. Zodra er minder geld binnenkomt dan hij aan uren moet declareren op jouw dossier is het snel afgelopen met het faillissement.

        Jij kunt helaas niet aan de rechter commissaris verzoeken het faillissement te beëindigen wegens gebrek aan baten. Dat kan alleen de curator doen. De meeste faillissementen duren 1 á a,5 jaar.

        Als er nog schulden zijn die onbetaald zijn gebleven na het eindigen van het faillissement, zijn die schulden weer geheel opeisbaar. In de praktijk zullen schuldeisers bij ondernemers niet zo snel weer aan de deur staan. De schuld is afgeschreven, en men gaat over op de orde van de dag. Tenzij je schuldeisers niet zo netjes hebt behandeld natuurlijk, dan kunnen ze uit rancune heel vervelend blijven doen.

        Het is onder voorwaarden mogelijk om je huidige faillissement alsnog om te zetten in een Wsnp. Maar daarvoor kun je het beste een gespecialiseerde advocaat voor raadplegen.

        Bedankt voor de pluim!

    18. Fiore says:

      Hallo,

      We hadden tot halverwege vorig jaar een fietsenwinkel )VOF’, sinds 2004. Omdat de winkel geen inkomen opbracht (telkens nul inkomen) ben ik voor mezelf begonnen in de reclamebureau sector. De winkel is gesloten. Mij man heeft nog een half jaar een baan gehad. Zit onder de stress en is in de WW terecht gekomen. Krijgt nu ongeveer E 850,- per maand. Tot eind november volgend jaar. De gemeente heeft daar voor 50 euro per maand beslag op gelegd. Verder draait mijn bedrijf met 1 personeelslid (student voor 40 uur per maand) gewoon. Begin oktober krijg ik belastingcontrole omdat ik ver achter ben met de administatie. Jaarrekening 2007 en 2008 moeten nog gemaakt worden en ook ib aangiften. Verder zeer hoge schuldenlast (250.000,-euro ongeveer) inclusief een BBZ krediet die niet meer afbetaald kan worden. In januari is ons winkelpand geveild, voorraad is uitverkocht en teruggeven door ons aan de leveranciers tegen finale kwijting. Invenatris via marktplaats iom de bank. Woning is ook geveild maar heeft voor de veilende partij maar welgeteld 375,- euro opgeleverd. Alles ging naar de 1e en 2e hypotheekhouder. Levensverzekering is door de bank geheel gepakt. Hadden ze toch nog 30.000,- Nu zitten we in een huurhuis met ons enige bezit een 10 jaar oude auto met 425.000 kilometer op de teller, een ikea inboedel en ik draai mijn eigen zaak. We kunnen wel rondkomen maar kunnen niets van de schulden aflossen. Wat heet: We zijn nu 39, hebben 3 kleuters en zullen dit bedrag nooit meer kunnen aflossen. De bank wil zich zoet houden en niet meer invorderen als we de komende 5 jaar niet meer dan 30.000 per jaar bruto verdienen. Misschien dat de belastingdienst nog via verliesverrekeningen enigszins vereffend kan worden.

      Maar wat als die toch een faillissement aanvragen. Is dan mijn nieuwe winstgevende zaak ook verloren en moeten we een jaar op bijstandsniveau? Is een faillissement echt een jaar. Of laat de curator je gewoon je leven lang mijn zaak draaien omdat ik wel boven bijstand verdien. Wij zijn al alles kwijt. Er valt helemaal niets meer te verkopen. Wij gaan echt niet in de WSNP.

      Graag jullie reacties.

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Fiore,

        Jouw situatie is, zoals eigenlijk iedere situatie, uniek. Maar in jouw geval denk ik dat er hier en daar wel een paar haken en ogen zitten aan de keuzes die je hebt.

        Ik heb je een email gestuurd met nadere informatie.

        Ruben

    19. Liefste ex van de wereld says:

      Beste Ruben,

      Persoonlijk ben ik niet in aanraking gekomen met alles waar deze blog voor staat, maar heb voor een ex-vriend van mij alles geprobeerd te doen om hem te helpen bij zijn toestanden. Ik lees je artikel, maar eigelijk maakt het alles voor mij nog onduidelijker. Tot nu toe iedereen die ik ooit over dit onderwerp gesproken heb zegt: Nee Failliet gaan is iets dat je ten alle tijden moet zien te voorkomen!! en nu lees ik dan toch weer dat het in sommige gevallen juist beter is? Ik ben in zekere mate bevooroordeeld, omdat ik zelfs nu nog voor mijn ex-vriend in de bres spring en voor hem hoop dat hij er zo goed mogelijk uit komt, maar het verhaal van Abdel hierboven vind ik ook zeker niet onlogisch. Veel schuldenaren kunnen er wellicht niet altijd zelf wat aan doen, maar het blijft een feit dat in welk van de gevallen dan ook (faillessement of WSNP) de schuldeissers het moeten doen met een schijntje van wat ze eigenlijk hadden moeten krijgen. Men mag dankbaar zijn dat er dergelijke regelingen zijn en dat ze 3 tot 5 jaar moeten sprokkelen om zo veel mogelijk af te betalen lijkt mij een nog altijd minder hard, dan enig alternatief van dakloosheid of tot je dood je schuldeissers terug betalen.

      Anyway dat is zo maar mijn mening die ik je niet wilde onthouden, maar back to basic…… Mijn ex wordt waarschijnlijk niet toegelaten tot de WSNP, vanwege een nog lopende scheidingsprocedure. (niet met mij uiteraard)en nu heeft hij een faillessementaankondiging gehad van een van zijn vele schuldeissers. In je artikel staat dat de bank onderandere degene is die tot je dood kan blijven proberen je de schuld af te laten lossen en in dit geval is de bank een van de achuldeissers. (ex ondernemer dus)

      Moet hij nou vechten om dit tegen te houden in de hoop dat hij alsnog de WSNP in kan? Of kan hij beter het faillissement afwachten en hopen dat hij toch ooit van zijn schulden af kan komen??

      Hoop dat je wilt reageren!!!

      Met vriendelijke groet,

      de ex

      • Ruben van den Oord says:

        Beste “ex”,

        Allereerst goed van je dat je zo veel moeite steekt in het oplossen van andermans sores. Hulde!

        In bepaalde omstandigheden is een faillissement voor de schuldenaar een betere oplossing dan Wsnp. Of dat voor jouw ex ook geldt, kan ik op basis van deze informatie niet zeggen. Ik zou me in het dossier moeten verdiepen om je daar een gefundeerd advies over te kunnen geven.

        Of schuldeisers je achterna blijven zitten na een faillissement, is sterk afhankelijk van de relatie die je met de schuldeisers hebt opgebouwd in de voorliggende periode. Wat dat aangaat heb ik de gekste dingen zien gebeuren.

        Ik heb je een email gestuurd met meer informatie.

        Groet,

        Ruben

    20. Lost says:

      Hallo Ruben en alle andere lezers,

      Door een zeer ernstige ziekte in 2007 moest ik personeel in dienst nemen, dit ging financieel net!

      Dat de omzet echter dramatisch kelderde was minder prettig, een corrupte boekhouder ( zijn baas wil mij niet geloven) deed de rest.

      Ik heb dus een faillisementsrequest ontvangen, dit heb ik al
      2 maal kunnen aanhouden. De eerste rechter waarbij ik kwam, zei tegen mij “mevrouw gaat u met opgeheven hoofd het faillisement in, u bent niemand voor de wsnp”.

      In de tussentijd heb ik getracht een minnelijke schikking te treffen, maar men gaat daar niet mee akkoord, hoewel ik dan meer als 50% zou hebben betaald. Men speelt blufpoker!

      De 2de rechter heeft mij nu nog 2 weken tijd gegeven, dank hiervoor.

      Maar ik ben 58, ziek (maar werk toch 50 uur/week) en zie de kans op werk niet erg optimistisch in. Ik zoek nu wanhopig een uitweg maar als de crediteur niet meespeelt is die er niet.

      Wat ik me afvraag is het volgende, bij zowel een faillisement alsook een wsnp krijgt alleen de curator geld, dat mag duidelijk zijn. Weet iemand nu waar die crediteur op uit is?

      Lost

    21. Rick says:

      Beste Ruben,

      ik heb je verhaal gelzen en veel dingen zijn voor mij herkenbaar als ondernemer zittend in de WSNP. Echter ik heb 2 kanttekeningen cq opmerkingen/vragen.

      Ik had begrepen dat als je als ondernemer de WSNP ingaat je een Advocaat cq Jurist krijgt aangewezen als bewindvoerder en niet zo n lonneke. Ik heb tenminste gewoon een advokaat , daar er nogal wat rechtelijke haken en ogen aan een ex-ondernemerschap zitten.

      Ik zelf heb door aanwijzing van mijn advocaat wel de goede hulp kunnen vinden; er bestaat een hulpbureau die wel (ex)-ondernemers helpt en de meeste gemeentes vergoeden ook hun bijdrage. Want als (ex)ondernemer val je in een heel grijs gebied van regels.aangesloten bij t nvvk. Mocht je willen weten welke dat is laat me dat weten want ga hier geen reclame maken.

      heel veel succes met je boek!

      Groet Rick

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Rick,

        Helaas, was het maar waar dat ondernemers in de Wsnp standaard een curator-bewindvoerder teogewezen krijgen. Het is een beetje afhankelijk welke rechtbank uitspraak doet, en hoe druk de curatoren het hebben.

        Ruben

    22. Henk says:

      Hallo, weet iemand hoe ik uit de WSNP moet stappen.
      Ik haf aangevraagt voor de WSNP.
      Moet andere week voor de rechter om toe tewezen worden.
      Maar dat wil ik niet meer hoe moet ik dit oppakken. ??

      • Ruben van den Oord says:

        Het beste kun je een advocaat vragen om hulp. Dit zijn erg grote beslissingen om ‘zomaar’ te nemen.

    23. Down says:

      Kerel, ik heb dit artikel al 1000 keer doorgelezen…. Ik blijf ‘m mailen en adviseren aan mensen die er iets aan hebben ! Echt, je beste stuk ooit ! (en ik heb al veel van je gelezen ;-) )
      Greetz, Down

    24. faillisementje says:

      beste ruben, eindelijke een verhaal van iemand die het begrijpt.
      wij zitten in het zelfde verhaal (inclusief de ecseem op vreemde plaatsen …. en niet vreemd gegaan)maar hebben nog zoveel vragen.
      met ongeveer een ton schuld en eigen faillisement aangevraagd omdat een bierbrouwer anders mijn huis had geveild, staan we bijna op het punt om de wsnp in te gaan, we werken allebei en moeten nu van de curator 1850,= per maand betalen.
      dat we onze vaste lasten niet kunnen betalen hebben ze schijt aan.
      nu hebben we iemand die ons een bedrag kan lenen om de schuldeisers af te kopen …. maar wat is nu een redelijk bod?????.
      de inventaris van het restaurant gaat voor een habbekrats weg (gekocht voor 65.000,=)mijn ouders willen wel meebieden maar welke bedragen zijn redelijk voor een curator enz.enz.
      ik hoop dat jij of andere lezers ons een beetje kunnen helpen om zo snel mogelijk uit deze elende te komen, zodat we weer verder kunnen met ondernemen.
      tja ook curators lezen deze websites denk ik dus daarom even anoniem….sorry

      • Ruben van den Oord says:

        De curator is geen vijand van je. Probeer eens met hem/haar te overleggen wat een bod is dat een redelijk kans van slagen heeft. Er is geen vast percentage wat het altijd goed doet. Dit is per faillissement verschillend.

        Sterkte!

    25. Rianne says:

      Dag Ruben,

      Ik weet niet hoe ik moet beginnen…lees je verhaal, ben een leek v.w.b. dit onderwerp,maar zit wel met een net uitgesproken faillisement.
      Ik weet ook niet of u mij antwoord wilt geven en of ik goed zit met mijn vragen.
      Mijn man en ik hadden een VOF.
      Heel kort door de bocht: wij zijn getrouwd en hebben 2 kinderen, minderjarig.
      Ik werk 16 uur elders.
      Gisteren een gesprek gehad met iemand die ons begeleid en het beste voor ons wil. Gelukkig dat wel, maar ik wil graag wat meer ‘rondkijken’ om het te begrijpen wat er nu gaat gebeuren.
      Currator hoort vandaag dat wij niet in verzet gaan tegen faillisement.
      Wat is verstandig nu?
      Ik hoorde gisteren ook het woord WSNP voorbij komen.
      Dit was namelijk een optie of gewoon failliet laten verklaren.
      Ben veel aan het googelen gegaan om meer te begrijpen wat er nu gaat gebeuren, maar ik zie door de bomen het bos niet meer.
      Wat staat ons te wachten….?
      Even kort door de bocht: als ik het goed lees moeten we dus niet de WSNP in gaan? We hebben een koop woning met fantastiche buren.
      Het huis heeft geen overwaarde, maar moet iedere maand €1200,00 voor neergelegd worden en ik verdien daar maar € 900,00 van.
      Moet ik me voorbereiden op het feit dat we hier weg moeten?
      Moet ik al stappen ondernemen om bijstand aan te vragen?
      Moet ik anderen (o.a.zorgverzekeraar, NUON, Monuta e.d.) op de hoogte brengen?
      a.s. maandag hebben we een gesprek met onze begeleider of de zoon van mijn man die ook in loondienst was bij ons(22 jaar)eventueel de zaak over kan kopen en door kan gaan met de zaak.
      Mijn man zou dan in loon dienst komen bij hem.
      Wat zijn de gevolgen qua schuldeisers als wij doorstarten onder de naam van zijn zoon, of heeft hij daar niets mee te doen?

      Zijn er folders of andere links die ons hierin wegwijs kunnen maken.

      Alvast bedankt voor het lezen en eventueel voor antwoord.

      • Lily says:

        Hallo Ruben,

        Wat een informatieve site, compliment voor de maker!
        Helaas voorzie ik ook een faillisement voor het bedrijf dat mijn man en ik als ex-ondernemers voor onze zoon in 2007 op poten hebben gezet. Dit is niet te wijten aan slecht ondernemerschap maar aan de huidige crisis, de klanten komen wel om offertes maar stellen hun aankoop uit (wellness). Op dit moment zijn alle debiteuren- en crediteurenfacturen betaald. Ook is er nog geen achterstand in betaling van belastingen en rente en aflossingen aan de bank. Wel is de kredietlimiet bijna bereikt en is de orderportefeuille leeg. Zonder twijfel gaat de bank zich na ontvangst van de 2e kwartaalcijfers ernstig zorgen maken en mogelijk de rekening-courant bevriezen. Aangezien er geen zicht op is wanneer de markt zich weer zal herstellen lijkt een faillisement onontkoombaar. Mijn zoon heeft zich met 50.000 privé garant gesteld bij de bank.

        Elke maand moet er plm. 10.000 aan kosten worden opgebracht, alhoewel de verhuurder van het winkelpand op ons verzoek de huur van het 2e kwartaal volledig kwijtgescholden heeft en het derde kwartaal voor de helft (wil ook niet met een leeg pand blijven zitten).
        Wat kunnen we in dit stadium nog doen om de schade voor onze zoon te beperken? Gelijk een faillisement aanvragen of zo lang mogelijk doorgaan in de hoop dat het tij keert? Overigens hebben wij als ouders ook Agaath leningen verstrekt, zowel privé als uit onze pensioenholding.Dat verlies nemen we desnoods voor lief.
        Wat is wijsheid?

        Met vriendelijke groeten,

        • Ruben van den Oord says:

          Beste Lily,

          Voor mij is het onmogelijk om je op afstand van advies te dienen. Praat met je accountant, maak het bespreekbaar bij de bank. Maar ga je vooral niet verstoppen. Sterkte en succes!

    26. HL Hendrickx says:

      Ik zit nog in de wnsp maar heb ervoor gekozen om eruit te stappen.Er zijn een aantal redenen.
      de eerste is mijn vrouw werk 24 uur perweek in de thuiszorg en heeft verschillende lichjamelijke klachten die behandelt zijn door een arts.De arbeidsdokter op haar bedrijf heeft gezegt het is raadzaam minder uren te gaan maken.Ik ben diabeet en ben ook gekeurd door de GGD en het resultaat dat ik voor 19 uur per week moet gaan werken.Ik werk inmiddels meer maar toch.Ik heb een bewindvoerster die behandelt ons als een rasechte topcrimineel.
      Ik heb ervoor gekozen om tabee te zeggen tegen deze wnsp,dit gaat tegebn alles in,als dit achter de rug zou zijn ben ik rijp voor het gekkenhuis en mijn gezin ook.Elke keer een ander verhaal geen goede uitleg wat de wsnp betekend en doet.Een budgetbedrijf wat nog meer schulden creeerd en ga zo maar door.Binnenkort krijg ik de uitspraak en kan dan nog in beroep gaan graag hoor ik wat het beste is en wat ik kan doen.Eris mij ook duidelijk geworden dat je kan veranderen van bewindvoerder maar heb daar geen duidelijkheid over.Alle informatie die ik kan krijgen is welkom,ik ben geen ondernemer maar particulier.

      • corrie says:

        hoe is het nu allemaal afgelopen nu je uit de wsnpbent gestapt??
        wij willen dat namelijk ook doen, want wij worden ook gezien als criminelen

        groetjes corrie

        • Ruben van den Oord says:

          Zorg dat je juridische bijstand hebt. Dit zijn erg grote beslissingen om zomaar even te nemen.

          Succes!

    27. sonja zevenhoven says:

      Ik vind je verhaal fantastich.
      Ik zit met een paar serieuse problemen die ik graag via een persoonlijke mail met je wil over leggen.In het kort.
      Ik heb 2/5 jaar,dat was de looptijd,in de wsnp gezeten.Nu blijkt in maart dit jaar een verzoek tot faillessement te zijn aangevraagt waar ik totaal niet van op de hoogte ben.De reden van verzoek is in hun(de bewindvoerder)rechtmatig en ik je nader verklaar in mijn email naar jou vanwege het feit dat ik die nogal persoonlijk vind.Is die mogelijkheid er dat ik je mail je zou me daar heel veel mee helpen want van dat bureaucratische geouwehoer snap ik niet veel oftewel ik heb iemand nodig die me verteld wat MIJN kansen zijn en niet hoe die andere er beter van worden.

      met vriendelijke groet en hoop op je reactie.

      sonja zevenhoven

    28. Frans says:

      Beste Ruben, jouw verhaal is een bevestiging van alle vreemde praktijken die ik momenteel tegenkom.

      Natuurlijk ben ik verantwoordelijk voor mijn eigen faillissement en de gevolgen voor schuldeisers.

      Ik val inderdaad onder een curator en ik moet zeggen hij valt wel mee, gelukkig heb ik een baan en los dus af, maar het verdwijnt wel in de put van €150.00 per uur.
      Voor de schuldeisers dus pech hebben.

      Faillissement is nu al meer dan een jaar aan de gang en we ( was een VOF )willen een akkoord aanbieden van 10%, nu heeft de curator een akkefietje met de belastingdienst aangezien zij de teruggave’s willen/gaan verrekenen met openstaande btw vordering, daaaag salaris curator en direct ook ons probleem.
      De curator wil de aangifte 2007 afwachten ( kan wel weer 5 maanden duren )

      Ben er eigenlijk ook klaar mee, aanfezien er geen enkele garantie is dat schuldeisers akkoord gaan met 10-14% maw lukt het niet dan WSNP.

      Curator kost nu al €20.000 ( inclusief brieven voor een schikking )

      Ik woon inmiddels bij mijn ouders, ben nl alles kwijt relatie, auto, spullen, maar goed ik kijk natuurlijk verder dan vandaag en ben eigenlijk wel blij dat ik ook niks meer heb, hoef ik me daar niet meer druk over te maken.

      Kortom, pensioen zal ook nog te gelde worden gemaakt, vooruitzicht niet best, als iemand tips heeft om de kansen op een minnelijk akkoord ( mbv geld familie ) te verhogen dan hoor ik het graag.

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Frans,

        Ook aan jouw faillissement komt een einde. En dan staan alle opties weer open. Ik gun het niemand, maar ik weet dat zo’n situatie ook heel louterend kan werken. Het is net wat je zegt: Over wat je niet hebt hoef je je niet druk te maken. Materiële zaken zullen later ook een heel andere plek krijgen op jouw wat-vind-ik-belangrijk-in-het-leven-ladder.

        Ik begrijp heel goed dat het frustrerend is om te zien dat een curator veel geld kost. Maar probeer niet je frustratie op de curator te projecteren. Hij/zij doet ook maar zijn/haar werk.

        Binnenkort zal ik eens een stuk schrijven over curatoren. Wellicht dat je dan de zaak iets genuanceerder bekijkt.

        Sterkte met de afwikkeling van het faillissement!

        Ruben

    29. Hoe herkenbaar, gelukkig is ons het lot van de WSNP en faillissement bespaard gebleven. We vonden een rijke vriendin, die ons onderhands een lening wilde verstrekken.

      Maar wel kreeg mijn/ons zelfvertrouwen met enorme deuk. Lossen we nog 3 jaar lang 1025 euro (inclusief BTW, grapje) per maand af te lossen. Werken we beiden voor een werkgever. Ik voor wel 10,56 bruto per uur.

      En wonen we op een flat, 2 hoog achter, met buren die van geluidsoverlast produceren als hobby hebben.

      Gezien onze A2 (nee, niet de Audi) notering bij BKR, hoeven we nog maar 4 jaar te wachten voor we een huis kunnen kopen.

      Toch voelen we ons rijker dan ooit. We hebben geleerd veel te kunnen doen van minder geld.

      Dromen kost niets en dromen waarmaken kan altijd.

      Ruben, ik zou je weblog graag willen linken. Mag dat?

      Excuses voor de anonimiteit. Werk- en sociaaltechnisch is het nog even noodzakelijk. Om gesprekken qua strekking “oh, wist je dat de voorzitter…. aha… vandaar die Seat Marbella” te voorkomen.

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Bijna Rijk en Beroemd,

        Je hebt inderdaad het geluk dat er iemand in je omgeving is die de reddende engel was. Natuurlijk is een paar jaar op een houtje bijten niet leuk, maar je kredietwaardigheid is (redelijk) overeind gebleven.

        Het is inmiddels een gevluegelde uitdrukking geworden: Niet zit zo comfortabel als met je blote billen op het kale beton. Als je deze periode voorbij bent, heb je niets te verliezen en staan alle opties open. Het enige wat je straks nog na het dromen staat te wachten is het DURVEN en het DOEN.

        Natuurlijk mag je mijn blog linken. Graag zelfs. Anonimiteit is helemaal niet erg. Begrijpelijk.

        Sterkte de komende tijd, en blijf regelmatig terugkomen op mijn blog, want er komen nog veel meer artikelen over faillissementen en schuldsanering. Abonneer je bijvoorbeeld op de nieuwsbrief of op de RSS feed.

        Groeten,

        Ruben

    30. Paul van Engelen says:

      Goedenmorgen Ruben,

      mijn vriendin en ik hebben je verhaal met veel interesse gelezen.

      We zitten midden in de situatie die je beschrijft, WNSP of failliesement. Ik ben zelfstandig ondernemer geweest, en na vijf jaar vechten heb ik zelf besloten de handdoek in de ring te gooien. Dan ga je het traject WNSP in, omdat je alles netjes wilt oplossen. Ik ben 40 jaar, kans op een baan is op het moment niet groot, vanwege het economische klimaat en bij sollicitaties is het moeilijk iemand te overtuigen van het feit dat je goed bent in je werk, ondanks dat het als zelfstandige niet gelukt is. Bovendien, kom je een ronde verder en geef je aan dat er nog openstaande rekeningen zijn, daar zit op dit moment geen werkgever op te wachten Heel herkenbaar dus….

      Mijn vraag is de volgende: we hebben alle schuldeisers op de hoogte gehoude van de situatie, maar zitten nu in een impasse. Er is geen baan, en dus geen zicht op een WNSP regeling.

      Ik vraag me nu af, of het niet beter is failliet te gaan. Kun je ons daarin van advies dienen?

      Met vriendelijke groet,

      Paul van Engelen

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Paul,

        Ik denk dat het het beste is als je me even een mailtje met wat meer details toestuurt. info(a)rubenvandenoord[puntje]nl

        Ruben

    31. Jan says:

      Ha Ruben,

      In mijn al drie en een half jaar durend faillissement is dit de eerste blog/site die het snapt en mij persoonlijk verder helpt, ik sta gelukkig niet alleen.
      Compliment
      Groet,
      Jan

      • Ruben van den Oord says:

        Jan,

        Dank je wel voor je compliment. Ik hoop dat je ook aan de toekomstige columns wat zult hebben.

        Tip: abonneer je op de RSS feed of op de nieuwsbrief. Dan ben je als eerste op de hoogte van nieuwe columns.

        Sterkte kerel,

        Ruben

    32. Ruben van den Oord says:

      Christel,

      Het lijkt soms wel of de beleidsmakers echt geen enkel idee hebben wat er nu feitelijk allemaal misgaat. Het is zelfs zo erg dat ze een aantal jaren geleden een onderzoek hebben uitgevoerd naar het functioneren van bewindvoerders, maar per abuis de beschermingsbewindvoerders hebben onderzocht in plaats van de WSNP bewindvoerders!

      Uitslag: Het gaat prima! Onderzoek in de la, iedereen blij.

      Er is nog een lange weg te gaan, ben ik bang.

      Ruben

    33. Marjon says:

      Beste Ruben,

      met veel interesse heb ik jou blog gelezen. Ik ben zelf getrouwd met iemand die in juni 2007 failliet is gegaan. Wel op huwelijkse voorwaarden en alle ‘baten’ zijn mijn eigendom.
      Nu zul je zeggen: no harm done. Maar dat valt in de praktijk tegen.
      In je blog zeg je dat veel faillisementen na een jaar worden opgeheven bij gebrek aan baten. Nu kan ik je zeggen dat het faillisement van mijn man nog steeds loopt en het einde is nog niet in zicht. Hij had geen grote eenmanszaak, zijn administratie was op orde en hij is failliet gegaan omdat enkele rijke mensen niet wilde betalen. Is dit een reden dat het al bijna 2 jaar duurt?
      In je blog staat ook dat curators goed opgeleide mensen zijn. Maar dit is niet zaligmakend.
      Ten eerste vind zijn curator het niet nodig om ons op de hoogte te houden (hoeft ook niet volgens de wet), haar tussentijdse rapporten kloppen van geen kant en ze heeft totaal geen kennis van het interpreteren van de boekhouding en belastingaangiften van bedrijven.
      Als klap op de vuurpijl onderschept ze niet alleen de post van mijn man, maar ook die van mij.
      Een klachten brief schrijven aan de betreffende rechter commissaris had ook weinig resultaat.
      De continue onzekerheid is wat ik het ergste vind. Vaak heb ik ook het gevoel dat ik een gebrek aan kennis heb over dit onderwerp.
      De zaken staan er nu zo voor: Ik ben 36 wkn zwanger en ga na de bevalling zorgen voor het hoofdinkomen. Ik kan met mijn salaris net alle vaste lasten betalen. Mijn man stopt met werken en gaat voor de baby zorgen. Wij gaan dus niet een schuldsanering in omdat mijn man anders verplicht is om te werken.
      En ik kan niet de kosten voor kinderopvang erbij hebben.

      Misschien is deze manier wel egoistisch, maar moet ik dan mijn kinderwens uitstellen vanwege een faillisement?

      Met vriendelijke groet,

      Marjon

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Marjon,

        In de eerste plaats van harte gefeliciteerd met jullie kindje! Dat is het allerbelangrijkste, de rest is uiteindelijk toch van tijdelijke aard.

        Niet alle faillissementen worden na een jaar opgeheven. Sommige faillissementen kunnen wel 10 jaar duren. Waarom het bij jullie langer duurt dan 1 jaar kan ik zo, zonder dossierkennis, niet zeggen.

        Er bestaan hele goede bewindvoerders met moeder-mavo en hele slechte curatoren met een universitaire opleiding. Helaas is dat de realiteit. Maar de curator heeft wel het meeste te verliezen als er een klacht tegen hem wordt ingediend. Dus doen ze over het algemeen toch net even iets beter hun best. Maar je kunt het net treffen dat je die ene slechte curator treft…

        Als je gegronde klachten hebt, kun je daarvoor altijd terecht bij de Orde van Advocaten. Maar zorg er wel voor dat je je verhaal goed hebt voorbereid en voldoende bewijs hebt. Klagen is goed, zeuren niet.

        De kans dat je niet voldoende weet over het onderwerp is erg groot. Insolventie is zelfs binnen de advocatuur een specialisatie. Praat eens met een advocaat, om er achter te komen of de curator nu echt zo slecht werk aflevert, of dat jouw verwachtingen wellicht bijgesteld moeten worden.

        Succes met de afwikkeling van het faillissement!

        Ruben

    34. Abdel says:

      Beste Ruben,

      Ik vind de WSNP eigenlijk nog een te zachte regeling. Uiteraard zijn er specifieke situaties waarin de regeling ruwe kanten heeft en zelfs ongwenste effecten. Die nadelen vindt ik echter niet opwegen tegen de financiele lasten die de maatschappij moet dragen. Dit alleen omdat een ondernemer wel de positieve financiele risico’s (winst) wil hebben maar niet de negatieve risico’s. Daarnaast zie je gewoon zoveel mensen met het financieel, economisch en juridisch inzicht van een aardappel en misschien net een LBO-opleiding, een onderneming overnemen of starten. Ik ken iemand die beveiliger was bij de V&D en dacht even een café over te nemen in Breda. Nu is hij net uit de schuldsanering. Maar zijn onvoorstelbare domme fouten – hij is echt dom – moeten nu worden betaald door andere eerlijke, degelijke en hardwerkende ondernemers namelijk de leveranciers en andere crediteurs. Als die door zo’n dombo falliet gaan omdat hun vorderingen niet meer wettelijk inbaar zijn dan is dat onrecht. We beschermen de roekeloze dommerik ten koste van de hardwerkende degelijke ondernemer, die me verteld heeft binnenkort weer een zaak te willen beginen! Kortom, geen WSNP meer maar laat ze maar falliet gaan.

      Gegroet.

      • Ruben van den Oord says:

        Beste Abdel,

        Ik ben het met je eens dat sommige personen nooit een stap in een kantoor van de Kamer van Koophanndel zouden mogen zetten. Maar de praktijk is – zoals vaker – toch iets genuanceerder.

        Zo maar eens wat voorbeeldjes van gebeurtenissen die uiteindelijk in een faillissement of WSNP resulteerden:

        Ondernemersechtpaar kreeg het verlies te verwerken van hun doodgeboren kindje. Volledig de weg kwijt donderde de omzet naar beneden.

        Een stuk grond werd de inzet van een vete tussen een ondernemer en de gemeente. Er was maar 1 wraakzuchtige ambtenaar nodig om via een beslaglegging en een kort geding het bedrijf compleet lam te leggen.

        Pas gestarte ZZP’er krijgt zijn facturen van 1 klant niet betaald. Er is veel materiaal in het project gegaan en voorgefinancierd. Door het verspreiden van leugens kwam de ZZP’er in zijn uitsterst gepecialiseerde vakgebied niet meer aan de slag. Halverwege het proces vond de rechtsbijstandverzekering dat de casus niet onder de dekking viel. De advocaatkosten waren het laatste zetje.

        Dus… beste Abdel. Is dit allemaal eigen schuld – dikke bult? Of kijk je nu misschien iets genuanceerder tegen de materie aan?

        Ik hoop dat je reageert.

        Ruben

    35. Pingback: Goede blog over WSNP vs Faillissement | Faillissementsinfo.nl

    36. Anne-Mieke says:

      Dag Ruben,

      Ik kan je wel zoenen! Je schrijft hier precies datgene wat ik heb ervaren, tot en met de weigering om zonder investering met uurtje factuurtje de inkomsten op te schroeven.

      Ben inmiddels 2 jaar uit de WSNP en heb een winstprognose van € 80.000 voor 2009.

      Overigens hebben mijn “Lonneke en Miranda” evenals hun werkgever, in mij een cliënte gevonden die zich niet liet piepelen. Toen ik eenmaal klaar met ze was, werd het kantoor opgedoekt en hun mishandelde 1500 sanieten overgeplaatst naar een bewindvoerderskantoor dat zijn werk wel goed en correct doet, hoe moeilijk dat budgettair soms ook is.

      Ik werd gedurende die drie helse jaren uitgemaakt voor Don Quichote, maar uiteindelijk bleek ik tot hun grote schrik David die Goliath versloeg.

      Deze blog mag wat mij betreft rechtstreeks in de BIZZ geplaatst worden!

      Met vriendelijke groet,

      Anne-Mieke

      • Ruben van den Oord says:

        Anne-Mieke,

        Wat een goed verhaal. Ik ben blij dat je uiteindelijk er alleen maar beter uit bent gekomen. Ik zou graag nog eens met je willen praten om het hele verhaal aan te horen.

        Groet,

        Ruben

    37. Christel van Rooijen says:

      Complimenten voor de blog!

      De WSNP wordt aangeprezen als makkelijke oplossing (ook in het universitair onderwijs overigens).

      Aan de ingrijpende gevolgen van de WSNP wordt al snel voorbij gegaan.

      Daarnaast is de discrepantie tussen theorie en praktijk veel te groot naar mijn mening. Op papier klinkt het geweldig voor de saniet, in praktijk is de WSNP een stroeflopende machine met te veel bureaucratie.

      Er zijn veel schrijnende verhalen bekend van schuldenaars die al snel als niet te goeder trouw bestempeld werden door de in de blog genoemde voorbeelden. En, verhalen van anderen die werkelijk niet te goeder trouw bleken te zijn, maar slimmer waren dan hun bewindvoerder.

      • werkende mama says:

        hallo ruben,

        ik sta versteld van het aantal personen die in de wsnp terechtkomen, zijn terecht gekomen. ikzelf heb geen bedrijf, firma, instantie gehad die op de fles is gegaan, maar ben een simpele vrouw, die verschrikkelijk in de steek is gelaten door haar exman, en haar achterliet met een dochtertje van toen 4 jaar.

        wij hadden een te hoge hypotheek en hebben verkeerde beslissingen gemaakt tijdens ons huwelijk op financieel gebied. beide schuldig dus.
        wat ik me afvraag: mijn man zorgde in de tijd van ons huwelijk voor bijna al het inkomen. ik werkte maar 12 uur, waarom moet het mij net zoveel ribben kosten als mijn man. ik heb geen auto meer, moet op een dorpje werken. hij heeft nieuwe vriendin, verdient nu over de 2000 euro. ik ben afhankelijk van een belabberde busverbinding, en een hoop toeslagen(thank god for that!!!!).

        ik ben 3 jaar geleden geadviseert om de schuldsanering in te gaan. ben nog niet geholpen. mijn dochter is inmiddels 8 jaar. ik zie het somber in.
        ik ben blij dat er zoiets is als de wsnp, maar je wordt gigantisch aan het lijntje gehouden en van het kastje naar de muur gestuurd. ik betaal al 2 jaar per maand af, voor iets waar ik nog niet eens in zit.

        aan wie betaal ik nu eigenlijk.aan de wsnp? de staat? want dit is verschrikkelijk. ik slaap slecht, ben bijna 20 kilo afgevallen en ik denk dat ik nu wel al genoeg gestraft ben voor mijn schulden.

        hoop dat ik mijn dochter met fatsoen kan opvoeden. want haar vader wilde dat niet meer, en ik zit met de gebakken peren.traject van 3 jaar? het zijn er bij mij dan 6. hulde aan de schuldsanering

        met vriendelijke groeten werkende mama